Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy (art. 187 Kodeksu pracy). Jeśli karmi więcej niż jedno dziecko, przysługują jej dwie przerwy po 45 minut. Przy pracy do 6 godzin dziennie przysługuje jedna przerwa, a przy pracy krócej niż 4 godziny przerw nie ma. Na wniosek pracownicy przerwy można łączyć, na przykład kończąc pracę wcześniej. Kodeks pracy nie określa wieku dziecka, do którego można z nich korzystać, a według Państwowej Inspekcji Pracy wystarcza oświadczenie pracownicy, bez zaświadczenia lekarskiego. Według wyliczenia redakcji na pełnym etacie przerwy to 12,5% dnia pracy, czyli około 250 płatnych godzin w roku.
Przerwy na karmienie w czterech zasadach
- Dwie przerwy po 30 minut (po 45 minut przy więcej niż jednym dziecku), płatne i wliczane do czasu pracy.
- Do 6 godzin pracy dziennie przysługuje jedna przerwa, a poniżej 4 godzin przerw nie ma.
- Brak limitu wieku dziecka: prawo trwa, dopóki karmisz piersią.
- Wniosek z oświadczeniem wystarczy. Według PIP zaświadczenie lekarskie nie jest wymagane.
Co mówi art. 187 Kodeksu pracy o przerwach na karmienie?
Art. 187 Kodeksu pracy przyznaje pracownicy karmiącej dziecko piersią prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy, wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw po 45 minut każda. Na jej wniosek przerwy mogą być udzielane łącznie. Pracownicy zatrudnionej krócej niż 4 godziny dziennie przerwy nie przysługują, a jeśli czas pracy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa. Przepis nie zmienił się według tekstu jednolitego z Dz.U. 2025 poz. 277, aktualnego w czerwcu 2026 roku.
| Dzienny czas pracy | Karmisz jedno dziecko | Karmisz więcej niż jedno dziecko |
|---|---|---|
| Krócej niż 4 godziny | przerwa nie przysługuje | przerwa nie przysługuje |
| Od 4 do 6 godzin | 1 przerwa: 30 minut | 1 przerwa: 45 minut |
| Ponad 6 godzin | 2 przerwy po 30 minut | 2 przerwy po 45 minut |
Do kiedy przysługuje przerwa na karmienie?
Przerwa na karmienie przysługuje bez limitu wieku dziecka, dopóki pracownica karmi piersią, bo Kodeks pracy nie wprowadza żadnej górnej granicy. Według serwisu rządowego Zielona Linia żaden przepis nie ogranicza czasowo tego uprawnienia ani nie uzależnia go od wieku dziecka. W komentarzach prawniczych pojawiają się postulaty, by w przyszłości wprowadzić górną granicę wieku, więc warto śledzić zmiany przepisów, ale obecnie takiego limitu nie ma.
Kodeks pracy nie reguluje też, w jaki sposób pracownica ma udowodnić, że karmi. Zalecenie PTGHiŻD dotyczące żywienia niemowląt to wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia i kontynuowanie go po rozszerzeniu diety, o czym piszemy w poradniku o rozszerzaniu diety niemowlaka, więc wiele mam korzysta z przerw znacznie dłużej niż pierwsze pół roku.
Jak napisać wniosek o przerwy na karmienie?
Wniosek o przerwy na karmienie piszesz samodzielnie, bo przepisy nie narzucają wzoru ani formy: przerwy są udzielane na podstawie oświadczenia pracownicy, że karmi dziecko piersią. Warto jednak złożyć wniosek na piśmie i zachować kopię z potwierdzeniem, żeby mieć dowód. Wniosek powinien zawierać dane pracownicy i pracodawcy, oświadczenie o karmieniu piersią oraz określenie, ile przerw i jakiej długości ma przysługiwać, a także czy mają być udzielane osobno, czy łącznie.
Wzór wniosku i ściąga o przerwach na karmienie
Wzór wniosku do wypełnienia z wyborem wymiaru i sposobu wykorzystania przerw oraz ściąga z tabelą przerw i pytaniami do działu kadr.
Czy pracodawca może żądać zaświadczenia lekarskiego?
Pracodawca nie powinien żądać zaświadczenia lekarskiego, bo według Państwowej Inspekcji Pracy Kodeks pracy go nie wymaga i wystarczy oświadczenie pracownicy, a PIP kwestionuje zapisy w regulaminach pracy, które wymagają cyklicznych zaświadczeń o karmieniu. Część komentatorów prawa pracy uważa jednak, że na żądanie pracodawcy pracownica powinna udokumentować karmienie zaświadczeniem. Jeśli pracodawca żąda zaświadczenia, powołaj się na stanowisko PIP, a w razie sporu zwróć się do Państwowej Inspekcji Pracy lub prawnika.
Jak wykorzystać przerwy: osobno czy łącznie?
Przerwy mogą być osobne w ciągu dnia pracy albo, na wniosek pracownicy, połączone. Nie ma przeszkód prawnych, żeby wykorzystać je w ten sposób, że pracownica kończy pracę o godzinę wcześniej albo zaczyna ją o godzinę później (lub o 1,5 godziny przy karmieniu więcej niż jednego dziecka). Art. 187 nie określa, w jakich porach dnia udziela się przerw, więc godziny najlepiej ustalić z pracodawcą i zapisać we wniosku lub grafiku.
Czy przerwa na karmienie jest płatna i jak się ją ewidencjonuje?
Przerwy na karmienie są wliczane do czasu pracy, co oznacza, że są w pełni płatne i nie trzeba ich odpracowywać. Nie podlegają odrębnemu oznaczeniu w ewidencji czasu pracy, podobnie jak inne przerwy wliczane do czasu pracy. Pracodawca jest zobowiązany je udzielać, jeśli pracownica spełnia warunki z art. 187.
Ile czasu dają przerwy na karmienie w skali tygodnia i roku?
Na pełnym etacie przerwy na karmienie jednego dziecka to 5 płatnych godzin tygodniowo i około 250 godzin rocznie, czyli równowartość ponad 31 ośmiogodzinnych dni pracy. Przy karmieniu więcej niż jednego dziecka wartości rosną o połowę.
| Sytuacja | Przerwy dziennie | Udział w dniu pracy | Tygodniowo (5 dni) | Rocznie (ok. 250 dni roboczych) |
|---|---|---|---|---|
| Pełny etat (8 godzin), 1 dziecko | 2 × 30 min = 60 min | 12,5% | 5 godzin | ok. 250 godzin, czyli ok. 31 dni pracy |
| Pełny etat (8 godzin), więcej niż 1 dziecko | 2 × 45 min = 90 min | 18,75% | 7,5 godziny | ok. 375 godzin, czyli ok. 47 dni pracy |
| Praca 6 godzin dziennie, 1 dziecko | 1 × 30 min | ok. 8,3% | 2,5 godziny | ok. 125 godzin |
| Praca krócej niż 4 godziny dziennie | brak przerwy | 0% | 0 godzin | 0 godzin |
Jakie mity krążą wokół przerw na karmienie?
Najczęstsze mity dotyczą 5 kwestii: wieku dziecka, zaświadczenia lekarskiego, pensji, odmowy pracodawcy i krótkiego wymiaru pracy. Fakty według art. 187 Kodeksu pracy i stanowiska PIP są takie: przerwy nie mają limitu wieku dziecka, zaświadczenie lekarskie nie jest wymagane, przerwy nie obniżają wynagrodzenia, pracodawca musi ich udzielić, gdy warunki są spełnione, a przy pracy krótszej niż 4 godziny dziennie przerwy nie przysługują.
Kiedy przerwa nie przysługuje i co z umowami cywilnoprawnymi?
Przerwa nie przysługuje pracownicy zatrudnionej krócej niż 4 godziny dziennie, a przy pracy do 6 godzin dziennie jest tylko jedna. Przepis mówi o pracownicy, czyli osobie zatrudnionej na podstawie stosunku pracy. Przy umowie zlecenia lub działalności gospodarczej Kodeks pracy nie daje takiego uprawnienia, więc sposób organizacji czasu trzeba uzgodnić z zamawiającym. O lekach, kawie i alkoholu w czasie karmienia piszemy w artykule o karmieniu piersią a leki, a o suplementacji dziecka w tekście o witaminie D.
Jak złożyć wniosek w pięciu krokach?
Wniosek przygotowuje się w 5 krokach: od ustalenia wymiaru po uzgodnienie organizacji z pracodawcą. Dzięki temu masz dowód złożenia i jasność co do godzin przerw.
- Ustal wymiar przerw. Sprawdź w tabeli, ile przerw przysługuje przy Twoim dziennym czasie pracy i liczbie karmionych dzieci.
- Wybierz sposób wykorzystania. Zdecyduj, czy przerwy mają być osobne w ciągu dnia, czy połączone, na przykład przez późniejsze rozpoczęcie albo wcześniejsze zakończenie pracy.
- Napisz wniosek z oświadczeniem. Podaj swoje dane i dane pracodawcy, oświadczenie o karmieniu piersią oraz liczbę i długość przerw.
- Złóż wniosek na piśmie. Złóż dwa egzemplarze i zachowaj kopię z potwierdzeniem złożenia, żeby mieć dowód.
- Uzgodnij organizację z pracodawcą. Ustal godziny przerw w grafiku, a przy zmianie sposobu wykorzystania przerw złóż kolejny wniosek.
Więcej poradników dla rodziców znajdziesz w dziale Żywienie dziecka i Noworodek i niemowlę.
O co pytają mamy wracające do pracy po urlopie?
Do jakiego wieku dziecka przysługuje przerwa na karmienie piersią?
Przerwa na karmienie przysługuje bez limitu wieku dziecka, dopóki pracownica karmi piersią: art. 187 Kodeksu pracy nie określa żadnej granicy wieku. Według serwisu rządowego Zielona Linia żaden przepis nie wprowadza ograniczeń czasowych ani nie uzależnia uprawnienia od wieku dziecka.
Ile przerw na karmienie przysługuje przy pracy na pełnym etacie?
Przy pracy powyżej 6 godzin dziennie przysługują dwie półgodzinne przerwy, a pracownicy karmiącej więcej niż jedno dziecko dwie przerwy po 45 minut. Przerwy są wliczane do czasu pracy.
Czy przerwa na karmienie jest płatna?
Przerwa na karmienie jest płatna: zgodnie z art. 187 Kodeksu pracy przerwy są wliczane do czasu pracy, więc nie obniżają wynagrodzenia i nie trzeba ich odpracowywać. Nie wymagają też odrębnego oznaczania w ewidencji czasu pracy.
Czy trzeba złożyć wniosek i w jakiej formie?
Wniosek trzeba złożyć, bo przerwy z art. 187 Kodeksu pracy są udzielane na wniosek pracownicy, na podstawie jej oświadczenia, że karmi dziecko piersią. Przepisy nie narzucają wzoru ani formy wniosku, ale warto złożyć go na piśmie i zachować kopię z potwierdzeniem, żeby mieć dowód. Wzór orientacyjny jest do pobrania w artykule.
Czy pracodawca może zażądać zaświadczenia lekarskiego?
Pracodawca nie powinien żądać zaświadczenia lekarskiego, bo według Państwowej Inspekcji Pracy art. 187 Kodeksu pracy go nie wymaga i wystarcza oświadczenie pracownicy, a PIP kwestionuje zapisy w regulaminach wymagające cyklicznych zaświadczeń. Część komentatorów prawa pracy uważa, że pracodawca może zażądać zaświadczenia, więc w razie sporu warto skonsultować sprawę z PIP lub prawnikiem.
Czy można połączyć przerwy i wyjść wcześniej z pracy?
Przerwy można połączyć i wyjść wcześniej z pracy: na wniosek pracownicy przerwy na karmienie mogą być udzielane łącznie, na przykład przez zakończenie pracy o godzinę wcześniej lub rozpoczęcie jej o godzinę później (przy karmieniu więcej niż jednego dziecka o 1,5 godziny). Kodeks pracy nie określa pór dnia, w których udziela się przerw.
Co przysługuje przy pracy na część etatu, na przykład 5 albo 3 godziny dziennie?
Jeśli czas pracy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jedna przerwa: 30 minut przy karmieniu jednego dziecka i 45 minut przy karmieniu więcej niż jednego. Przy pracy krótszej niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysługują.
Czy przerwa na karmienie należy się przy umowie zlecenia lub działalności gospodarczej?
Przy umowie zlecenia i działalności gospodarczej przerwa na karmienie nie przysługuje z mocy prawa, bo art. 187 Kodeksu pracy dotyczy pracownicy, czyli osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy. Zasady organizacji czasu trzeba wtedy uzgodnić z zamawiającym.
Na jakich przepisach Kodeksu pracy i stanowiskach PIP opiera się ten poradnik?
Treść przepisu opieramy na art. 187 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277, stan na czerwiec 2026), a wyjaśnienia na stanowisku Państwowej Inspekcji Pracy i serwisie rządowym Zielona Linia. Zalecenia o karmieniu piersią pochodzą ze stanowiska PTGHiŻD z 2021 roku. Przeliczenia w Tabeli 2 wykonała redakcja. Wzór wniosku jest orientacyjny: przepisy nie narzucają formy. Tekst nie zastępuje porady prawnej, a w razie sporu z pracodawcą warto skonsultować się z PIP, związkiem zawodowym lub prawnikiem.
Ostatnia aktualizacja: 13 października 2026 r.
Źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 187 (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277)
- Zielona Linia (serwis rządowy). Wracasz do pracy po urodzeniu dziecka? Możesz skorzystać z przerwy na karmienie
- Państwowa Inspekcja Pracy. Stanowisko w sprawie zaświadczeń lekarskich o karmieniu piersią (za: Prawo.pl, Pracownica ma prawo do przerw na karmienie dziecka)
- Szajewska H., Socha P., Horvath A. i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko PTGHiŻD. Standardy Medyczne/Pediatria 2021;18:805-822
