Umieralność niemowląt w Polsce wyniosła w 2025 roku 3,4 zgonu na 1000 urodzeń żywych, czyli jeden zgon na około 294 urodzenia, według wstępnego szacunku GUS z 30 stycznia 2026 roku – to najniższa wartość w historii pomiarów. W 1990 roku ten sam wskaźnik wynosił 19,4‰, więc w ciągu 35 lat spadł o ponad 80%. W 2025 roku zmarło około 0,8 tys. dzieci przed ukończeniem 1. roku życia przy około 238 tys. urodzeń żywych. Poniżej pełny szereg danych, wyjaśnienie wskaźnika, przyczyny zgonów i porównanie z Unią Europejską.
Umieralność niemowląt w czterech liczbach
- W 2025 r. współczynnik zgonów niemowląt w Polsce wyniósł 3,4‰ (szacunek wstępny GUS), w 2024 r. 3,6‰.
- W 2025 r. zmarło około 0,8 tys. dzieci przed ukończeniem 1. roku życia, w 1990 r. 10,6 tys.
- Około 70% zgonów niemowląt przypada na pierwsze 4 tygodnie życia, z czego większość na pierwszy tydzień.
- Dwie grupy przyczyn, stany z okresu okołoporodowego i wady wrodzone, odpowiadają za blisko 9 na 10 zgonów niemowląt.
Ile niemowląt umiera w Polsce według danych za 2025 rok?
Według wstępnych danych GUS w 2025 r. zmarło w Polsce około 0,8 tys. niemowląt przy około 238 tys. urodzeń żywych, co daje współczynnik 3,4‰, czyli mniej więcej jeden zgon na 294 urodzenia żywe. Rok wcześniej wskaźnik wynosił 3,6‰, a zmarło około 0,9 tys. dzieci.
Od 2015 r. współczynnik zgonów niemowląt w Polsce nie przekroczył 4‰. W latach 2021-2023 utrzymywał się na poziomie 3,8-3,9‰, po czym znów zaczął spadać. Przy niespełna tysiącu zgonów rocznie różnica kilkudziesięciu przypadków przesuwa wskaźnik o 0,1-0,2 punktu, więc wahania z roku na rok mówią mniej niż kierunek zmian w dłuższym okresie.
Jak liczy się współczynnik zgonów niemowląt?
Współczynnik zgonów niemowląt to liczba dzieci zmarłych przed ukończeniem 1. roku życia przypadająca na 1000 urodzeń żywych w tym samym roku, podawana w promilach. Dla 2025 r. rachunek wygląda tak: około 800 zgonów podzielone przez około 238 000 urodzeń żywych i pomnożone przez 1000 daje 3,4.
W statystykach i w mediach pojawia się kilka podobnie brzmiących wskaźników umieralności dzieci. Opisują różne okresy życia dziecka i nie wolno ich porównywać wprost.
| Wskaźnik | Jakie zgony obejmuje | Do czego się odnosi |
|---|---|---|
| Umieralność niemowląt | od urodzenia do ukończenia 1. roku życia | 1000 urodzeń żywych |
| Umieralność noworodków | pierwsze 4 tygodnie życia (0-27 dni) | 1000 urodzeń żywych |
| Wczesna umieralność noworodków | pierwszy tydzień życia (0-6 dni) | 1000 urodzeń żywych |
| Umieralność okołoporodowa | urodzenia martwe oraz zgony w pierwszym tygodniu życia | 1000 urodzeń żywych i martwych łącznie |
Najczęstsze nieporozumienie dotyczy umieralności okołoporodowej. Obejmuje ona także urodzenia martwe, więc jej wartość jest wyższa i opisuje przede wszystkim jakość opieki w ciąży i przy porodzie. Umieralność niemowląt liczy wyłącznie dzieci, które urodziły się żywe.
Jak zmieniała się umieralność niemowląt w Polsce od 1990 roku?
W ciągu 35 lat współczynnik zgonów niemowląt w Polsce spadł z 19,4‰ do 3,4‰, czyli o ponad 80%. Najszybciej malał w latach 90., kiedy w dekadę zmniejszył się ponad dwukrotnie, a po 2015 r. spadek wyraźnie zwolnił, bo dalsza poprawa wymaga zapobiegania zgonom, którym najtrudniej zapobiec.

| Rok | Urodzenia żywe (tys.) | Zgony niemowląt (tys.) | Na 1000 urodzeń żywych (‰) |
|---|---|---|---|
| 1990 | 547,7 | 10,6 | 19,4 |
| 1995 | 433,1 | 5,9 | 13,6 |
| 2000 | 378,3 | 3,1 | 8,1 |
| 2005 | 364,4 | 2,3 | 6,4 |
| 2010 | 413,3 | 2,1 | 5,0 |
| 2015 | 369,3 | 1,5 | 4,0 |
| 2020 | 355,3 | 1,3 | 3,6 |
| 2021 | 331,5 | 1,3 | 3,9 |
| 2022 | 305,1 | 1,2 | 3,8 |
| 2023 | 272,5 | 1,1 | 3,9 |
| 2024 | 251,8 | 0,9 | 3,6 |
| 2025 (wstępnie) | 238,0 | 0,8 | 3,4 |
Tabela 2 pokazuje, dlaczego sama liczba zgonów nie wystarcza do oceny sytuacji. Między 1990 a 2025 r. liczba urodzeń zmalała o ponad połowę, a liczba zgonów niemowląt o ponad 90%, więc część spadku liczby zgonów wynika z tego, że rodzi się mniej dzieci. Współczynnik w promilach usuwa ten efekt i właśnie on służy do porównań między latami i krajami.

W której dekadzie umieralność niemowląt spadała najszybciej?
Umieralność niemowląt w Polsce spadała najszybciej w latach 1990-2000, o 58%, a w kolejnych dekadach tempo malało: o 38% w latach 2000-2010, o 28% w latach 2010-2020 i o około 6% w pięcioleciu 2020-2025. W 1990 r. umierało jedno niemowlę na 52 urodzenia żywe, w 2025 r. jedno na 294.
| Okres | Współczynnik na początku i na końcu (‰) | Spadek | 1 zgon na … urodzeń żywych (koniec okresu) |
|---|---|---|---|
| 1990-2000 | 19,4 → 8,1 | 58% | 123 |
| 2000-2010 | 8,1 → 5,0 | 38% | 200 |
| 2010-2020 | 5,0 → 3,6 | 28% | 278 |
| 2020-2025 | 3,6 → 3,4 | ok. 6% | 294 |
| 1990-2025 | 19,4 → 3,4 | 82,5% | w 1990 r.: 52 |
Malejące tempo spadku nie oznacza, że opieka nad noworodkami przestała się poprawiać. Przy wskaźniku poniżej 4‰ większość pozostałych zgonów dotyczy skrajnego wcześniactwa i ciężkich wad wrodzonych, którym medycyna zapobiega najtrudniej.
Kiedy ryzyko zgonu niemowlęcia jest największe?
Ryzyko zgonu niemowlęcia jest najwyższe tuż po urodzeniu i szybko maleje: około 70% zgonów niemowląt w Polsce przypada na okres noworodkowy, czyli pierwsze 4 tygodnie życia, a ponad połowa wszystkich zgonów następuje w pierwszym tygodniu.
GUS podaje osobno dane dla pierwszej doby życia. W 2023 r. na 1000 urodzeń żywych przypadało 1,15 zgonu w pierwszej dobie przy 3,86 zgonu w całym pierwszym roku, więc blisko jedna trzecia zgonów niemowląt dotyczyła dzieci, które nie przeżyły 24 godzin. W 2010 r. wskaźnik dla pierwszej doby wynosił 1,64.
Rozkład zgonów w czasie tłumaczy, dlaczego o wyniku decyduje przede wszystkim opieka w ciąży, przy porodzie i na oddziałach noworodkowych. Zdecydowana większość tych zgonów ma miejsce w szpitalu i wiąże się ze stanem dziecka w chwili urodzenia.
Z jakich przyczyn umierają niemowlęta w Polsce?
Za około połowę zgonów niemowląt w Polsce odpowiadają stany rozpoczynające się w okresie okołoporodowym, a za ponad jedną trzecią wady rozwojowe wrodzone. Według danych przywołanych przez Ministerstwo Zdrowia w 2014 r. było to odpowiednio blisko 51% i 37% zgonów, a proporcje te od lat zmieniają się nieznacznie.
- Stany z okresu okołoporodowego. Chodzi głównie o następstwa zbyt krótkiego czasu trwania ciąży i niskiej masy urodzeniowej, a także niedotlenienie i zakażenia okresu noworodkowego. Wcześniactwo pozostaje najważniejszym pojedynczym czynnikiem ryzyka. O tym, jak wygląda opieka nad dzieckiem urodzonym przed terminem, piszemy w poradniku wcześniak po wypisie ze szpitala.
- Wady rozwojowe wrodzone. W tej grupie najczęstszą przyczyną zgonu są wady układu krążenia (37% zgonów z powodu wad), a wady układu nerwowego, w tym bezmózgowie i rozszczep kręgosłupa, odpowiadają za około 12%.
- Pozostałe przyczyny. Zakażenia, choroby układu oddechowego, urazy i nagłe zgony bez uchwytnej przyczyny stanowią łącznie kilkanaście procent. Do tej grupy należy zespół nagłej śmierci niemowląt, któremu poświęciliśmy osobny tekst: śmierć łóżeczkowa i zasady bezpiecznego snu.
Jak Polska wypada na tle Unii Europejskiej?
Polska ma umieralność niemowląt nieco wyższą od średniej unijnej: według Eurostatu średnia dla 27 krajów UE wynosiła w 2022 r. 3,3‰, a w Polsce 3,8‰. GUS odnotował, że w 2022 r. Polska była siódmym krajem UE o najwyższym współczynniku, tak samo jak w 2010 r.
Różnice w umieralności niemowląt wewnątrz Unii są duże. W zestawieniu za 2020 r. najniższe wartości, po 1,8‰, miały Słowenia, Finlandia i Szwecja, a najwyższe Bułgaria (5,6‰), Rumunia (5,2‰) i Słowacja (4,9‰). Polski wynik za 2025 r. zbliża się do średniej unijnej sprzed trzech lat, ale porównywalnych danych Eurostatu za 2025 r. jeszcze nie ma.
Co obniżyło umieralność niemowląt w ostatnich dekadach?
Spadek umieralności niemowląt w Polsce to efekt pięciu zmian wprowadzanych stopniowo od lat 90.: trójstopniowej opieki perinatalnej, postępu neonatologii, diagnostyki w ciąży, jednolitego standardu opieki okołoporodowej i profilaktyki po urodzeniu. Żadnej z nich nie da się przypisać całego efektu.
- Trójstopniowa opieka perinatalna. Szpitale podzielono na poziomy referencyjne, a ciąże zagrożone i najmniejsze wcześniaki trafiają do ośrodków z intensywną terapią noworodka.
- Postęp w neonatologii. Lepsze wsparcie oddychania i leczenie niewydolności oddechowej u wcześniaków przesunęły granicę przeżywalności dzieci urodzonych skrajnie wcześnie.
- Diagnostyka w ciąży. Badania USG i badania prenatalne pozwalają rozpoznać część wad przed porodem i zaplanować go w ośrodku, który od razu podejmie leczenie. Harmonogram wizyt i badań opisujemy w tekście badania w ciąży tydzień po tygodniu.
- Jednolity standard opieki okołoporodowej. Od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia określające, jak ma wyglądać opieka nad kobietą w ciąży, przy porodzie i w połogu oraz nad noworodkiem.
- Profilaktyka po urodzeniu. Badania przesiewowe noworodków i szczepienia ograniczyły liczbę zgonów z powodu chorób wrodzonych wykrywanych zbyt późno oraz chorób zakaźnych. Aktualny schemat znajdziesz w tekście kalendarz szczepień dzieci.
Co dane o umieralności niemowląt oznaczają dla rodziców?
Ponad 99,6% dzieci urodzonych żywo w Polsce dożywa pierwszych urodzin, a większości zgonów niemowląt rodzice nie mogli zapobiec, bo wynikały ze skrajnego wcześniactwa albo ciężkich wad wrodzonych. Statystyka opisuje całą populację, a nie pojedyncze dziecko.
Rodzice mają jednak wpływ na kilka obszarów: regularne wizyty i badania w ciąży, poród w szpitalu dobranym do przebiegu ciąży, bezpieczne warunki snu niemowlęcia, szczepienia w terminie i szybką reakcję na niepokojące objawy.
Kiedy pilnie szukać pomocy
Zadzwoń pod numer 112 lub 999, jeśli niemowlę ma trudności z oddychaniem, sinieje, ma drgawki, jest wiotkie albo nie daje się dobudzić. Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają też: gorączka u dziecka w pierwszych 3 miesiącach życia, odmowa jedzenia przez kilka karmień z rzędu oraz wyraźnie mniejsza liczba mokrych pieluch.
Rodzice po stracie dziecka mogą poprosić w szpitalu o rozmowę z psychologiem, bo standard opieki okołoporodowej przewiduje takie wsparcie. O dalszą pomoc warto zapytać personel oddziału lub lekarza rodzinnego.
Jakie pytania o umieralność niemowląt pojawiają się najczęściej?
Ile wynosi umieralność niemowląt w Polsce?
Umieralność niemowląt w Polsce wyniosła według wstępnego szacunku GUS w 2025 r. 3,4 zgonu na 1000 urodzeń żywych. W 2024 r. było to 3,6‰, a w 1990 r. 19,4‰.
Czym różni się umieralność niemowląt od umieralności okołoporodowej?
Umieralność niemowląt obejmuje zgony dzieci urodzonych żywo do ukończenia 1. roku życia. Umieralność okołoporodowa obejmuje urodzenia martwe i zgony w pierwszym tygodniu życia (0-6 dni), a odnosi się ją do 1000 wszystkich urodzeń, żywych i martwych.
Dlaczego dane za ostatni rok bywają korygowane?
Pierwsze dane o umieralności niemowląt GUS publikuje w styczniu jako szacunek wstępny, zanim spłyną wszystkie karty zgonów i urodzeń, a wartości ostateczne pojawiają się kilka miesięcy później. Dla 2024 r. szacunek wstępny wynosił 3,7‰, a po korekcie 3,6‰.
Czy śmierć łóżeczkowa jest częstą przyczyną zgonów niemowląt?
Śmierć łóżeczkowa nie jest częstą przyczyną zgonów niemowląt, bo stany z okresu okołoporodowego i wady wrodzone odpowiadają łącznie za blisko 9 na 10 zgonów. Nagłe zgony bez uchwytnej przyczyny to niewielka część pozostałych, ale ich ryzyko rodzice mogą zmniejszyć, stosując zasady bezpiecznego snu.
Szukasz praktycznych wskazówek o zdrowiu dziecka?
Z jakich zestawień GUS i Eurostatu korzystaliśmy?
Liczby dla Polski pochodzą z publikacji GUS „Sytuacja demograficzna Polski” z 30 stycznia 2026 r. oraz z raportu GUS o celach zrównoważonego rozwoju. Dane za 2025 r. są szacunkiem wstępnym i mogą zostać skorygowane, tak jak dane za 2024 r. (pierwszy szacunek 3,7‰, po korekcie 3,6‰). Strukturę przyczyn podajemy za dokumentem Ministerstwa Zdrowia opartym na danych GUS, a porównania międzynarodowe za Eurostatem. Tempo spadku w kolejnych dekadach i przeliczenie na „1 zgon na … urodzeń” (Tabela 3) policzyła redakcja. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Ostatnia aktualizacja: 13 października 2026 r.
Źródła
- Główny Urząd Statystyczny, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju – Sytuacja demograficzna Polski, dane za 2025 r. (szacunki wstępne), 30.01.2026
- Główny Urząd Statystyczny, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju – Ludność, 30.01.2025
- Główny Urząd Statystyczny, Polska na drodze zrównoważonego rozwoju. Raport 2024, rozdział Wczesne dzieciństwo
- Ministerstwo Zdrowia, Program kompleksowej terapii wewnątrzmacicznej w profilaktyce następstw i powikłań wad rozwojowych i chorób płodu, program polityki zdrowotnej na lata 2018-2020
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej
- Eurostat, Infant mortality rates (demo_minfind), dane za 2022 r.
- Komisja Europejska, Knowledge for Policy, Life expectancy at birth, infant mortality rate and standardised mortality rate in the EU
- Infant mortality in the European Union and Bulgaria: tendencies and analyses, Information for Nursing Staff, 2022, 55(4), 42-47 (zestawienie danych Eurostatu za 2020 r.)



