Medycyna Wieku Rozwojowego, 2010,XIV,3; 303-309

Regularność spożywania posiłków przez 13-latków a wybrane cechy społeczno-ekonomiczne rodziny*

Magdalena Korzycka-Stalmach, Krystyna Mikiel-Kostyra, Anna Oblacińska, Maria Jodkowska, Elżbieta Wojdan-Godek


Zakład Ochrony i Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży
Kierownik: doc. dr hab. med. K. Mikiel-Kostyra
Instytut Matki i Dziecka w Warszawie
Dyrektor: S. Janus

Cel pracy: Analiza wpływu wybranych cech społeczno-ekonomicznych rodziny na regularność spożywania posiłków przez 13-latków w mieście i na wsi.

Materiał i metody: Badanie przeprowadzono u 605 13-latków i ich rodziców uczestniczących w trzecim etapie prospektywnego badania kohortowego zrealizowanego w 2008 roku. Informacje zebrano przy użyciu ankiet wysyłanych droga pocztową. Na podstawie informacji udzielonych przez dzieci analizowano regularność (4-5 razy w tygodniu) spożywania posiłków w dni szkolne oraz regularność (co najmniej 5 razy w tygodniu) jedzenia posiłków w towarzystwie rodziców. Korelowano je z wybranymi cechami środowiska rodzinnego: poziomem wykształcenia, statusem zawodowym rodziców oraz subiektywną oceną zamożności rodziny. W badaniach uwzględniono podział na miasto i wieś.

Wyniki: Przeważająca większość kwestionariuszy została wypełniona przez matki (95%), a tylko 5% przez ojców. W mieście, na regularność spożywania posiłków wpływa istotnie status zawodowy matki oraz subiektywna ocena zamożności rodziny. Dzieci pracujących matek rzadziej spożywają regularnie śniadania (1,5 razy) oraz kolacje (3 razy) w porównaniu z dziećmi matek, które nie pracują zawodowo. Dzieci z biednych rodzin jedzą 14 razy rzadziej śniadania, w porównaniu z dziećmi z rodzin bogatych oraz 3 razy rzadziej kolacje, w porównaniu z dziećmi z rodzin przeciętnie zamożnych. Na wsi zmienną istotnie wpływającą na regularność spożywania posiłków, jest wykształcenie matki. Dzieci matek z wykształceniem średnim mają 4 razy większe szanse regularnego jedzenia obiadów i kolacji, w porównaniu z dziećmi matek z wykształceniem podstawowym.

Wnioski: Badane cechy społeczno-ekonomiczne rodzin wiążą się istotnie z regularnością spożywania podstawowych posiłków w dni szkolne i z regularnością spożywania posiłków wspólnie z rodzicami. W zależności od miejsca zamieszkania, na spożywanie posiłków wpływają odmienne charakterystyki społeczno-ekonomiczne rodziny. Stwierdzono małe zaangażowanie dzieci i ojców w organizację życia rodziny, w tym wspólne przygotowywanie i spożywanie posiłków.

*Praca finansowana w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego N N404 3299 33

cały artykuł dostępny w wersji papierowej