Cel pracy: Ocena wpływu percepcji własnego ciała na samopoczucie nastolatków z uwzględnieniem czynników modyfikujących.

Materiał i metody: Dane zebrano w 2008 roku w ramach badania ankietowego przeprowadzonego metodą pocztową w grupie 605 dzieci urodzonych w Polsce w styczniu 1995 roku. Samoocenę zdrowia analizowano w dwóch kategoriach: 1) zdrowie doskonałe lub bardzo dobre; 2) zdrowie dobre, takie sobie lub złe. Postrzeganie własnego ciała badano przy pomocy trzech zmiennych: samooceny wyglądu, subiektywnej oceny masy ciała i obrazu własnego ciała według skali BIS (Body Image Subscale) Orbach’a i Mikulincer’a. Dodatkowo analizowano wpływ innych dwunastu zmiennych dotyczących: cech demograficzno-społecznych, masy ciała, zdrowia fizycznego i psychospołecznego oraz relacji społecznych. Porównano wpływ wszystkich piętnastu zmiennych na samoocenę zdrowia, stosując jednowymiarową i wielowymiarową regresję logistyczną.

Wyniki: W badanej grupie, 31,9% nastolatków oceniło swoje zdrowie gorzej niż bardzo dobre, w tym 6,3% jako takie sobie lub złe. Płeć, miejsce zamieszkania i wskaźnik masy ciała (BMI) nie wpływały na samoocenę zdrowia. Z grupy oceniającej swe zdrowie jako gorsze niż bardzo dobre 48,5% stanowiła podgrupa, która miała bardzo negatywny stosunek do swojego ciała a 61,5% podgrupa tych, którzy mieli duże zastrzeżenia do swojego wyglądu. W analizie wielowymiarowej, najsilniejszymi predyktorami gorszej samooceny zdrowia było występowanie choroby przewlekłej, (IS=5,45; PU(IS):<2,81-10,57>) i niekorzystna ocena własnego wyglądu (IS=4,63; PU(IS):<1,46-14,70>). Do końcowego modelu zakwalifikowano też czynniki, które mogą chronić młodzież przed gorszym samopoczuciem. Do czynników tych należą: pozytywne myślenie, wsparcie społeczne i wysoka aktywność fizyczna.

Wnioski: Istnieje wiele czynników wpływających na samopoczucie młodzieży w okresie dojrzewania, których nie można sprowadzać do dolegliwości natury fizycznej. Percepcja własnego ciała wydaje się być w tym wieku bardzo ważnym elementem. Wysoka aktywność fizyczna, wsparcie ze strony rodziny i otoczenia oraz pozytywny stosunek do siebie i świata stanowią ważne zasoby dla zdrowia, które wpływają na samopoczucie dorastającej młodzieży.