Zastosowanie polskiej wersji kwestionariusza CHQ-PF28 w dwóch badaniach populacyjnych przeprowadzonych w roku 2003 oraz 2008*
Agnieszka Małkowska-Szkutnik, Izabela Tabak, Joanna Mazur
Zakład Ochrony i Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży
Kierownik: doc. dr hab. med. K. Mikiel-Kostyra
Instytut Matki i Dziecka
Dyrektor: S. Janus
Cel pracy: Celem pracy była analiza psychometryczna polskiej wersji wypełnianego przez rodziców kwestionariusza CHQ-PF28 (Child Health Questionnaire – Parent Form) mierzącego jakość życia związaną ze zdrowiem dzieci i młodzieży.
Materiał i metody: Wykorzystano doświadczenia własne z dwóch badań populacyjnych. Kwestionariusz CHQ-PF28 wypełniali rodzice 1093 nastolatków badanych w 2003 roku i 605 nastolatków badanych w 2008 roku. Średni wiek badanych dzieci był w obu próbach zbliżony (13,4 lat). Przeprowadzono eksploracyjną oraz konfirmacyjną analizę czynnikową na połączonej próbie z tych badań. Porównano profil jakości życia nastolatków wykazujących i niewykazujących problemy ze zdrowiem. Przedstawiono wystandaryzowane średnie indeksy jakości życia dla 13 wymiarów cząstkowych oraz dla sumarycznego fizycznego i psychospołecznego wymiaru zdrowia, gdzie wysoka ocena zawsze oznacza stan pozytywny.
Wyniki: W badaniu z 2003 r., średnie wartości skal cząstkowych wahały się od 59,78 (SD=20,39) dla skali spójność rodziny do 97,07 (SD=11,88) dla skali emocjonalnych ograniczeń w pełnieniu ról społecznych. W badaniu z 2008 r., skrajne średnie wartości dla tych samych skal wynosiły odpowiednio: 59,17 (SD=19,50) i 96,17 (SD=14,45). Stwierdzono, że rodzice gorzej oceniali zdrowie psychospołeczne niż zdrowie fizyczne dzieci. U dziewcząt wyższe średnie uzyskano dla skali samooceny oraz zaburzeń zachowania; u chłopców wyższe średnie stwierdzono na skali odczuwania bólu. Rzetelność skal cząstkowych zmierzono wskaźnikiem α-Cronbacha, który tylko dla czterech skal osiągnął wartość powyżej zalecanego poziomu 0,7. Zidentyfikowano sześć pytań, które bardzo pogarszają własności psychometryczne polskiej wersji CHQ-PF28. Stwierdzono wyraźny związek między średnimi indeksami CHQ-PF28 a wynikami testów przesiewowych identyfikujących zaburzenia zdrowia fizycznego i psychicznego – testu mocnych stron i trudności SDQ (Strengths and Difficulties Questionnaire) oraz testu CSHCN (Children with Special Health Care Needs), identyfikujący dzieci wymagające specjalnej opieki medycznej.
Wnioski: Polska wersja kwestionariusza CHQ-PF28 wykazuje dostateczne właściwości psychometryczne. W pełni uzasadnione jest szersze wykorzystywanie w Polsce kwestionariusza CHQ-PF28, w badaniach klinicznych oraz w badaniach populacyjnych. Sugerujemy jednak wdrożenie skróconej wersji kwestionariusza, po pominięciu pytań, które rzutują na rzetelność skal i strukturę całego narzędzia badawczego.
*Praca finansowana w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego N N404 3299 33
cały artykuł dostępny w wersji papierowej



